09177114128 سفارش دکوراسیون

0713-8236206

09177114128

طراحی شهری مناسب آن نوع از طراحی است که با موضوعات و دغدغه های حیاتی شهر و شرایط بنیادی انسانی و طبیعی در ارتباط می باشد و بنابراین بر مفهوم شهر بیش از مفهوم طراحی تکیه دارد.

enlightenedموضوع: مفهوم طراحی شهری و بررسی اصول اولیه آن 

enlightenedمدت زمان مطالعه: 7 دقیقه

 

طراحی شهری مناسب آن نوع از طراحی است که با موضوعات و دغدغه های حیاتی شهر و شرایط بنیادی انسانی و طبیعی در ارتباط می باشد و بنابراین بر مفهوم شهر بیش از مفهوم طراحی تکیه دارد. طراحی شهر با شناخت شهر آغاز گردیده و با پاسخ به پرسش هایی در رابطه با چگونگی کارکرد شهر، نحوه شکل گیری تحولات در شهر و نحوه مداخلات سازنده و یا مخرب در شهر ادامه می یابد. از سوی دیگر طراحی شهری با شهروندان و ایجاد رضایت، انگیزه و آگاهی آنان نیز سروکار دارد که خود مستلزم نگاه اجتماعی، فرهنگی و انسانی به این مقوله می باشد. بنابراین طراحی شهری پیوند و پلی است میان انسان، شهر و کالبد آن که نگاه همه جانبه و عمیق طراحان شهری را در تحقق اهداف عملکردی، معنایی و کالبدی شهر، طلب می کند. بر این اساس، طراحی شهری ملموس ترین و محسوس ترین فعالیتی است که می تواند ارزش ها، خواست ها و هدف های یک جامعه را تحقق بخشیده و نقش فعال، سازنده و هدفمند خود را در جامعه به نحو مؤثری به انجام رساند.

طراحی شهری اهداف مختلفی را در راستای حل مسائل شهرهای معاصر دنبال می نماید. این اهداف دامنه وسیعی را در بر می گیرند که برخی از آن ها شامل: توانمند سازی و انسجام اجتماعی اقشار محروم، توسعه اقتصادی، احیای نواحی مرکزی شهر، پایداری زیست محیطی، بالا بردن کارایی کاربری ها و ایجاد تنوع در فضاهای شهری با هدف ایجاد محیط های شهری غنی، سالم، ایمن و سرزنده ونیز توسعه اجتماعی می باشد.

 

تعریف طراحی شهری

 

 بنابراین پروژه های طراحی شهری می باید فرایندهای توسعه اجتماعی، توسعه اقتصادی و ارتقای کیفیت محیط انسان ساخت را به طور همزمان تسهیل نمایند. منظور از توسعه اجتماعی، ایجاد زمینه مشارکت آگاهانه مردم در طراحی شهری از طریق برقراری ارتباط و گفتگو میان نمایندگان، طراحان شهری و مسئولین شهر می باشد که موجب انعکاس یافتن خواسته های مردم و هویت فرهنگی آن ها در شهرها خواهد شد. بنابراین برخی پرسش های اصلی در این رابطه آن است که آیا طراحی شهری به توسعه اجتماعی کمک کرده یا برای آن محدودیت ایجاد می کند؟ آیا کیفیت زندگی را برای همه گروه های ذینفع ارتقاء بخشیده یا اینکه تنها گروه خاصی را منتفع و عده بسیاری را نیز متضرر می سازد آیا ماهیت طراحی شهری، مشارکت عمومی را در فرایند شکل گیری شهر تسهیل می کند و یا صرفاً با دیدی خلاقانه به موضوع نگاه می کند؟

با این همه، طراحی شهری علیرغم اهمیت آن هنوز فاقد تعریف جامع می باشد. برخی طراحی شهری را معماری با مقیاسی وسیع، برخی برنامه ریزی شهری و برخی از آن به عنوان معماری منظر تعبیر می کنند. در این میان، همپوشانی این حوزه با برنامه ریزی شهری همواره مورد تأکید قرار گرفته است. مروری بر تعاریف برنامه ریزی شهری نیز نشان می دهد هدف این حوزه برآوردن نیاز های اجتماعی - اقتصادی بوسیله ساماندهی کالبدی خیابان ها، بناها، پارک ها و سایر کاربری های محیط شهر است که به نحو وسیعی تحت تأثیر سیاستگذاری های دولت، مسائل تکنیکی، پیمایشی، تحلیل، پیش بینی و طراحی قرار دارد و محصول تحولات اجتماعی، عملکرد دولت و نقش متخصصین است.

 

طراحی شهری

 

با این تعریف، طراحی شهری بخشی از برنامه ریزی شهر است که با فرم کالبدی سروکار دارد. در واقع می توان گفت بخش خلاقانه برنامه ریزی شهری است که در آن تصورات و ظرفیت های هنری دخیل هستند. به عبارت دیگر طراحی شهری با عنایت به خط مشی ها و سیاست های کلان برنامه ریزان شهری و با ایجاد زمینه برای مشارکت معماران در این حوزه، زمينه تعبیر کالبدی و عملی دیدگاه های آنان را فراهم می سازد. یعنی نقطه ای که به نگرش ها و ایده ها جنبه کالبدی بخشیده می شود و معماران نیز در این فضا شروع به فعالیت می نمایند. توانایی و میزان موفقیت طراحی شهری، وابسته به درک و شناخت مردم، ابعاد مختلف تجربه محیطی و فرایند تصمیم سازی است. به طور کلی طراحی شهری در حوزه مشترکی میان برنامه ریزی شهری، معماری و معماری منظر قرار دارد که در عین حال هدفش وسیع تر از هریک از حوزه های مذکور است.

 

* تعريف طراحی شهری

رشد اقتصادی، تداوم تاریخی، انضباط اخلاقی و اجتماعی و دستیابی به مفهوم عدالت و موقعیت یکسان برای تمام شهروندان و بازدیدکنندگان، پاسخگویی به نیازهای جسمی و روحی افراد از نیاز به ایمنی گرفته تا تعاملات اجتماعی، ارتقاء کیفیت مکان و در نهایت حفظ طبیعت و محیط زیست از جمله اهداف مهم در طراحی شهری می باشد.

 

روند طراحی شهری

 

علیرغم این که مفهوم طراحی شهری قرن ها پایه نظر و عمل در فعالیت های مرتبط با شهر قرار داشته است و افراد مختلفی در حوزه های متفاوت مذهبی، سیاسی، فلسفی و اجتماعی در این امر فعالیت داشته اند. این واژه در قرن بیستم در دهه ۱۹۵۰ میلادی ابداع شد که با تکیه بر اصول زیبایی شناسی، کیفیت قلمرو عمومی و ایجاد مکان برای استفاده و تفریح مردم سروکار دارد. طراحی شهری به عنوان فعالیتی که به محیط انسان ساخت و سکونتگاه های انسانی شکل داده و انسجام می بخشد، از ابتدا از اهمیت فراوانی برخوردار بوده است. اما اگرچه در اهمیت و ضرورت طراحی شهری در شهرهای امروزی هیچ گونه شک و تردیدی وجود ندارد، ارائه تعریفی جامع و مانع برای آن مشکل است.

یکی از متداول ترین تعاریف، طراحی شهری را چنین توصیف می کند: «طراحی شهری با شکل کالبدی عرصه عمومی در یک منطقه ی محدود شهری سر و کار دارد و بنابراین بین دو مقیاس شناخته شده معماری (که با شکل کالبدی عرصه خصوصی ساختمان در ارتباط است) و برنامه ریزی شهری و منطقه ای (که با سازمان فضایی عرصه عمومی در مقیاس وسیع تری سر و کار دارد) قرار گرفته است».

بنابراین می توان گفت طراحی شهری علمی است که در حوزه ای میان رشته ای قرار دارد که این ماهیت سبب گردیده حوزه نظر و عمل در این علم در هم تنیده گردد.

 

مفاهیم طراحی شهری

 

در ادامه برخی از تعاریف طراحی شهری آمده است:

* هدف طراحی شهری ترکیبی از ویژگی های عملکردی و ظاهر و کالبدی مطلوب است

* طراحی شهری به منزله اداره شهر با واحدهای همسایگی و حل هنرمندانه ی مسائل معمارانه با مقیاس بزرگ است.

* طراحی شهری خلق مكان با توجه به فعالیت ها و وقایع جاری در آن است.

* طراحی شهری ارتباط بین بناهای متفاوت؛ ارتباط بنا و خیابان، میدان، پارک و عرصه های دیگر_ قلمرو عمومی شهرها؛ ارتباط یک قسمت از شهرک با قسمت های دیگر و بررسی الگوهای حرکت و فعالیت در شهرهاست که ارتباطات پیچیده بین عناصر فضای ساخته شده و ساخته نشده را دربر می گیرد.

* دپارتمان حمل و نقل و محیط زیست و نواحی و کمیسیون معماری و محیط ساخته شده بعدها یک تعريف واضح تر و مشخص تر ارائه داد: که "طراحی شهری هنر خلق مکان برای مردم است که طی آن، مکان ها یافته و فعال می گردند و با موضوعاتی نظیر امنیت اجتماعی، ارتباطات مردم و مکان های تحولات کالبدی شهر، طبیعت و بافت ساختمان ها سرو کار دارد". این فرایند، متضمن خلق شهرها، شهرک ها و دهکده های موفق است.

 شهرسازی معاصر به طراحی فضای شهری به عنوان ماهیتی زیبا و بستری رفتاری با تأكيد بر تنوع برای خلق مکان های شهری و پشتیبانی کالبدی مکان از فعالیت ها و عملکردهایی که در آن اتفاق می افتد می نگرد. با این تفکر، طراحی شهری به عنوان طراحی و مدیریت قلمرو عمومی شهرها با توجه به نماهای عمومی ساختمان ها و فضاهای مابین آن ها و فعالیت هایی که درون آن ها اتفاق می افتد و مدیریت این فعالیت ها و تأثیرات آن بر فضا، مطرح می گردد.

در ادامه این مقاله به بررسی طراحی شهری در قرن بیستم و الگوهای آن می پردازیم...

برچسب ها :

نظرات کاربران

    برای این مطلب تاکنون نظری ثبت نشده است.

نظر خود را بیان کنید

نام شما :*  

ایمیل :

نظر شما : *  

7 روز هفته ، 8 صبح الی 5 بعد از ظهر پاسخگوی شما هستیم